REGIO - Stemmers met buikgriep, paspoorten, identiteitskaarten en rijbewijzen die zoek raken, trouwringen die in stembussen vallen: ook tijdens de verkiezingen zit een ongelukje op de stembureaus in een klein hoekje. Dat blijkt uit de processen verbaal van de stembureaus in Den Haag.
Inmiddels is het bijna twee weken geleden dat we naar de stembus mochten. Vrijdag is de officiële uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen bekend gemaakt, reden genoeg dus om eens terug te blikken op hoe het ging op het 'feest van de democratie'.
Er gebeurde van alles. Dat blijkt uit de processen verbaal die ieder stembureau na afloop opmaakt. Omroep West dook in die documenten van de stad Den Haag. Daar was het meermaals 'raak' met verschillende incidenten en bijzonderheden.
Allereerst het stembureau aan de Toon Dupuisstraat. Daar was - zo valt te lezen in het proces verbaal - een aantal kiezers langs geweest die 'besmet waren met een buikvirus'.
Wat voor gevolgen dat precies had, wordt in het midden gelaten, maar na het bezoek van deze stemmers moest wel het een en ander gebeuren.
'Alles werd netjes schoongemaakt, maar het was toch onprettig', tekende de voorzitter van het stembureau op, later die dag werd ook gemeld dat de toiletten nogal vies waren.
Dan naar het Haagse stadscentrum, naar het stembureau aan de Torenstraat, in Straat Bakkie, de koffiecorner van het Straatconsulaat om precies te zijn. Daar kwam in de middag een kiezer terug, die in de ochtend zelf al had gestemd.
Ze keerde terug om te stemmen voor haar zoon. Maar een zogenoemde 'volmachtsstem' moet tegelijk worden uitgevoerd met de eigen stem, daar was zij zich niet van bewust.
Toen de voorzitter van het stembureau haar meedeelde dat de stem van haar zoon verloren was gegaan, was de wereld te klein. Mevrouw was het er niet mee eens, verscheurde de stempas midden in het stembureau en schreeuwde: 'Krijg de tyfus!' Ze vertrok vervolgens.
Dan naar de Laan van Wateringse Veld. Daar ging het mis bij het tellen van de stemmen, omdat één van de tellers bloedde, valt te lezen uit het proces verbaal.
Een druppel viel zodoende precies op een vakje, waardoor het leek alsof er niet één, maar twee maal een stem was gegeven. Dat zou betekenen dat de stem ongeldig zou moeten worden verklaard.
Maar zo ver is het niet gekomen, laat een gemeentewoordvoerder weten. 'Omdat de bloeddruppel pas op het stembiljet is gevallen bij het tellen, dus nadat het stembiljet al in de stembus was gestopt, is deze stem 'gewoon' geldig verklaard', stelt ze.
Ook op andere plekken bleken de nodige 'blessures' te ontstaan. Zo was op het stembureau aan de Hofweg de stembusgleuf te scherp, wat ook op het stembureau aan het Klaverblad werd opgemerkt.
Dat niet alleen: ook op het stembureau aan de Vissershavenstraat werden de nodige bloederigheden opgemerkt. 'De stembiljetten zijn nogal scherp, maar er zijn hier geen pleisters aanwezig', valt te lezen.
Bij het stembureau aan het Willem Dreespark kwam de voorzitter niet opdagen. Er moest een reserve-voorzitter worden opgetrommeld die iets na 7.30 uur op het stembureau arriveerde.
Waar de leden van dit stembureau 's morgens dus wat opstartproblemen hadden, werd de avondshift 'bijzonder hartelijk ontvangen door de beheerder'. Daar blijft het niet bij. Ze kregen ook nog een maaltijd aangeboden. 'Alle lof', schreven ze daarover.
Een van de drukste stembureaus van Den Haag is die op station Den Haag Centraal. Bij de tramhalte aan de Rijnstraat werd 's avonds een bommelding gedaan vanwege een onbeheerde koffer.
Uit voorzorg werden de ingangen aan die kant van het station afgesloten. Ook het stembureau had daar last van, zo valt te lezen in het proces verbaal. Er werd overigens niets verdachts aangetroffen in de koffer.
Op verschillende stembureaus in heel de regio ging het overigens ook mis met de app die stempassen checkt. Zo waren er op verschillende momenten bijvoorbeeld storingen met de iPad waarop de stempascheck-app stond.
'Dit heeft verder niet geleid tot problemen of oponthoud', vertelt een woordvoerder van de gemeente Delft daarover. 'Op elk stembureau was namelijk ook een papieren versie aanwezig van het Register Ongeldige Stempassen, zodat de medewerkers van de stembureaus elke stempas konden controleren.'
Toch ging het - ondanks de storingen en de papieren oplossing - niet altijd goed met de stempassen. Zo werden er bij het stembureau aan de Van Meursstraat in Den Haag twee stempassen meegenomen uit 2023, de vorige verkiezingen.
'We hebben getest of die ook te scannen waren, dat bleek te kunnen', valt te lezen in het proces-verbaal. Toch mocht men niet stemmen met de stempas uit 2023, wel kwamen de kiezers later terug met de goede stempas.
Een woordvoerder van het Haagse stadhuis erkent dat de iPad bij enkele stembureaus tijdelijk niet naar behoren werkte, maar dat stembureauleden hier direct bij konden worden geholpen. Ook vooraf kregen leden uitleg over mogelijke oplossingen bij storingen.
Ze voegt eraan toe: 'De iPad is uiteindelijk slechts een hulpmiddel en het stemproces kan altijd doorgang vinden, ook zonder iPad.'
Ook moest op meerdere plekken de stembussen tussentijds worden geopend om de stembiljetten aan te drukken. Den Haag had - net als een aantal andere steden - namelijk stembiljetten met dikker papier.
Het zorgde voor wat tumult in het stembureau aan de Aaltje Noorderwierstraat bijvoorbeeld. 'We hebben de stembus twee keer open moeten maken omdat deze te vol zat en de stamper niet voldoende werkte', zegt de voorzitter van dat stembureau in het proces verbaal.
Op andere locaties ging het er ludieker aan toe: op sommige plekken waren er geen 'stampers', dus klommen de stembureaumedewerkers er maar zelf in om het vrij letterlijk aan te stampen.
Volgens een gemeentewoordvoerder waren de stembussen in meerdere gemeenten eerder vol dan normaal. Hoe dat kan, wordt onderzocht.
Op navraag geven de bovenstaande gemeenten aan dat er geen problemen of overlastgevende incidenten waren op de stembureaus.
Wel onderschrijven de gemeenten dat er problemen waren met de stempascheck-app. 'We zijn aan het evalueren waar de problemen vandaan kwamen', laat de gemeente Gouda desgevraagd weten.
Leiden maakte geen gebruik van de app, telde alles handmatig en had zodoende dus geen problemen met het gebruik van de app.
Ook werd in Gouda en Delft gemeld dat het papier van de stembiljetten dit jaar wel erg dik was. De instructie was dan ook om 'regelmatig te stampen'.
Source: Omroepwest - Alphen aan den Rijn