Weinig plekken in het kleine Afrikaanse koninkrijk Eswatini (voormalig Swaziland) wekken zoveel angst op als de zwaarbewaakte gevangenis Matsapha, een complex van beton en roest aan de rand van de hoofdstad Mbabane. "Het is net een jungle", zegt een voormalige gevangene over de gevangenis. Hij zou gevangenschap in Matsapha "zijn ergste vijand" niet toewensen. Sinds Donald Trump in Washington aantrad, zitten er migranten die uit de Verenigde Staten zijn gedeporteerd, gevangen.
Matsapha heeft decennialang in het kleine Zuid-Afrikaanse land gewerkt om gevangengenomen critici van de regering te onderdrukken. Door de samenwerking met de regering-Trump wordt daar een nieuw roemloos hoofdstuk geopend: de laatste absolute monarchie op het Afrikaanse continent heeft ermee ingestemd om tot 160 uit de VS gedeporteerde migranten op te nemen – en ontvangt in ruil daarvoor $ 5,1 miljoen (ongeveer € 4,4 miljoen) om de grenzen te bewaken.
De deal is vastgelegd in een overeenkomst die Human Rights Watch heeft gepubliceerd. De eerste vijf uit de VS gedeporteerde migranten arriveerden in juli in Matsapha – één van hen is al teruggekeerd naar zijn thuisland Jamaica. In oktober werden daar nog eens tien gedeporteerden vastgehouden, zoals bevestigd door de regering van Eswatini, die van plan is alle gedeporteerden zo snel mogelijk terug te sturen naar hun land van herkomst.
Detentie is 'mensenhandel of ontvoering'
De gedeporteerde migranten – waaronder burgers van Vietnam, Laos en Cuba – worden zonder aanklacht en zonder toegang tot advocaten vastgehouden in Matsapha, blijkt uit onderzoek. "Eswatini neemt deel aan wat ik mensenhandel of ontvoering zou noemen", zegt de in Eswatini gevestigde mensenrechtenadvocaat Sibusiso Nhlabatsi. De gedeporteerden zijn ver van hun familie in Eswatini, kunnen geen bezoek ontvangen en worden hun basisrechten ontzegd.
De advocaat beschuldigt de regering van hebzucht: "Ik geloof dat het land zich richt op financieel gewin en alle aspecten van het internationaal recht negeert." Het kleine land Eswatini, met zijn 1,2 miljoen inwoners, kampt met armoede en werkloosheid – naar schatting 58 procent van de jongeren is werkloos. De autocratische koning Vswati III is al 39 jaar aan de macht en toont zijn rijkdom openlijk met een weelderige levensstijl.
In Washington worden gedeporteerde migranten verguisd als "verdorven monsters" die veroordeeld zijn voor gruwelijke misdaden zoals verkrachting of moord. Als onderdeel van haar radicale deportatiebeleid heeft de Amerikaanse overheid ook migranten naar andere Afrikaanse landen gestuurd, zoals Ghana, Rwanda en Zuid-Soedan.
Een gevangenisbewaker in Matsapha uit zijn ongerustheid over de nieuwkomers uit de VS. "Wij zijn niet getraind om met dit soort gevangenen om te gaan," zegt de man, die anoniem wil blijven. Hij voegt eraan toe dat ook de benodigde uitrusting ontbreekt. "Als Amerika ze niet kan houden, wat kan het kleine Swaziland dan doen?" vraagt de bewaker, verwijzend naar de oude naam van het ingesloten land.
Gevangenis met transparante muren
Matsapha is verdeeld in een zwaarbeveiligd en een minder beveiligd gedeelte. De nieuwe blokken, gefinancierd door Washington, voor gedeporteerden uit de VS, bevinden zich in een minder beveiligd gedeelte, aldus een functionaris. Terwijl gevangenen in de oudere blokken in slaapzalen met stapelbedden wonen en toiletten delen, zijn de nieuwe eenpersoonscellen uitgerust met een eigen badkamer en televisie. De muren zijn echter transparant, wat constante bewaking mogelijk maakt
Velen in Eswatini vrezen dat het nieuw gebouwde blok ook gebruikt zal worden voor detentie van politieke gevangenen. "Wij zijn een land dat politieke participatie niet aanmoedigt", zegt advocaat Mzwandile Masuku, die de deal met Washington voor de rechter aanvocht.
In oktober huisvestte Matsapha ongeveer 1560 gevangenen. Koning Vswati III gaf dit jaar opdracht tot vrijlating om overbevolking te voorkomen. "Het leven daar is niet gemakkelijk", zegt voormalig gevangene Elvis Vusi Mazibuko, die twintig jaar in Matsapha heeft doorgebracht. "Het is de wet van de jungle."
BREAKING: Trump administration is now deporting individuals to the African nation of Eswatini
Story: https://t.co/QUeySa95bQ pic.twitter.com/N7xAHYLe9v
Few places in the small African kingdom of Eswatini have a more feared reputation than the Matsapha Correctional Centre, which is holding 14 men deported from the United States.
✍️par le legende @OrindeHillary https://t.co/pEZduPJ3EA
Source: Fok frontpage