Hallo en welkom in ons liveblog. Hier houden we je tijdens verkiezingsdag op de hoogte van het politieke nieuws.
Vanwege de grote hoeveelheid berichten in dit liveblog, hebben we een nieuwe gemaakt om de avond mee in te gaan. Dat blog kan je hier vinden. Lees hier alles terug over het begin van de verkiezingsdag.
Dick Schoof schrijft zich in voor marathon van Sydney
Demissionair premier Dick Schoof heeft zich vlak na de val van het kabinet ingeschreven voor de marathon van Sydney. Die vindt plaats op 30 augustus 2026. "Ik hoop dat er voor die tijd een nieuw kabinet zit, zodat ik goed kan trainen", zegt hij tegen Omroep West.
Burgemeester Michael Sijbom van het Overijsselse Dalfsen heeft kiezers in een oldtimertrekker met huifkar naar het stembureau gebracht. Zo'n twintig stemgerechtigden en een paar kinderen zijn met de burgemeester meegereden in de "stemmentrekker".
Voorlopig opkomstpercentage stijgt naar 48 procent, nog steeds minder dan in 2023
Het voorlopige opkomstpercentage was om 18.00 uur 48 procent. Dat is nog altijd minder dan rond dezelfde tijd bij de verkiezingen van twee jaar geleden. Toen was het opkomstpercentage 50 procent. De totale opkomst was in 2023 77,7 procent.
Helft van stemgerechtigden heeft in grote steden gestemd
In veel grote steden heeft tot nu toe ongeveer de helft van de kiesgerechtigden hun stem uitgebracht. De opkomst verschilt wel per gemeente. Zo was het opkomstpercentage in Groningen om 17.00 uur bijna 60 procent. In Rotterdam stond de teller op dat tijdstip op 41,7 procent. In Den Haag ging het om 41,7 procent. Een woordvoerder van de laatstgenoemde gemeente verwacht rond etenstijd nog een "grote bups" met kiezers.
Drukte bij stembussen op treinstations
Naast Rotterdam is het ook bij treinstations in andere steden druk tijdens de avondspits, meldt een woordvoerder van de NS aan persbureau ANP. Op onder meer Den Haag Centraal en Utrecht Centraal ontstaan lange rijen.
Opkomst tot nu toe lager dan in 2023
De voorlopige opkomst tot 15.45 uur is volgens onderzoeksbureau Ipsos I&O 38 procent. Dat is iets lager dan rond dezelfde tijd bij de vorige verkiezingen in 2023. Toen was het opkomstpercentage 40 procent.
Je mag meekijken bij de telling
Benieuwd om een kijkje te nemen bij een telling? Dat kan! Je mag gewoon toekijken of notities maken. Maar: je mag het stembureau niet hinderen. Je mag ook niet meetellen of op een andere manier helpen.
Het is spitsuur op Rotterdam Centraal. Veel mensen die net uit werk komen staan in de rij om te stemmen.
Wat is blanco stemmen?
Als je niet weet op welke partij of kandidaat je wil stemmen, kun je een blanco stem uitbrengen. Je kruist dan geen enkel vakje aan op het stembiljet. Zo’n blanco stem heeft geen invloed op de verkiezingsuitslag en telt enkel mee om de verkiezingsopkomst vast te stellen.
NU.nl sprak met twee lezers die van plan zijn om blanco te stemmen. Je kunt het verhaal hier lezen.
Voor het Tweede Kamergebouw staat een lange rij voor het stembureau.
Een Spakenburgse vrouw bracht haar stem uit in traditionele klederdracht op een stembureau in Bunschoten.
Mag ik iemand helpen bij het stemmen?
Mensen die een lichamelijke beperking hebben en niet zelfstandig kunnen stemmen, mogen iemand meenemen. Dat kan bijvoorbeeld als iemand slecht ziet of beide armen niet kan gebruiken. Wel moet je altijd toestemming vragen aan de leden van het stembureau.
Stembiljet is ongeldig als je twee vakjes rood kleurt
Op sociale media gaan oproepen rond dat GroenLinks-PvdA-kiezers twee vakjes mogen inkleuren, maar dat is onjuist. Elke stemmer mag maar één vakje rood kleuren, anders wordt je stem ongeldig verklaard.
Ook leuk om te weten: je kunt vandaag langer discussiëren op NUjij. Vanwege de verkiezingen kun je tot 1.30 uur meediscussiëren in plaats van tot 22.30 uur. En morgen zijn we eerder open: dan kun je al vanaf 6.30 uur reageren in plaats van 7.30 uur. Alle details lees je in dit artikel.
Niet alleen in Nederland, maar ook op Bonaire, Sint Eustatius en Saba kan vandaag worden gestemd. NU.nl-lezer Paulien bracht haar stem vandaag uit op het zonnige Bonaire.
Mag mijn kind mee naar het stembureau?
Je kind mag mee naar het stembureau, maar mag in principe niet mee het stemhokje in. Kinderen mogen jouw stem namelijk niet beïnvloeden. Ze mogen ook zeker niet het bolletje rood kleuren. Kleine kinderen, zoals een baby, mogen alleen mee als medewerkers van het stembureau dat goedkeuren.
Opkomst Schiermonnikoog al boven de 100 procent
"Hoe dan?", horen we je denken. Nou, dat komt doordat op Schiermonnikoog ook mensen stemmen die daar bijvoorbeeld op vakantie zijn. De verkiezingsopkomst op het Waddeneiland was om 15.00 uur 101 procent.
Wie in het Anne Frank Huis langsgaat, krijgt een speciaal rood potloodje met een bekend citaat van Anne Frank: "Hoe heerlijk is het, dat niemand een minuut hoeft te wachten met de wereld te veranderen!"
Ook nu zijn er weer bijzondere stemlocaties. Zo kunnen mensen in Oisterwijk hun stem uitbrengen in de Kerkhovense Molen.
Stembureau Huizen dicht na smeulende lamp
Het stembureau in de Goede Herderkerk in Huizen is de rest van de dag dicht door een smeulende halogeenlamp. "Door rookontwikkeling hing er een onprettige lucht, waardoor de locatie niet meer geschikt is om te stemmen", vertelt de gemeente.
Maar, goed nieuws: de lamp heeft niet in de stembus gelekt. Er zijn dus ook geen stemmen verloren gegaan. Kiezers die nog hun stem moeten uitbrengen kunnen terecht bij een locatie in de buurt.
Huisdieren mogen eigenlijk helemaal niet mee
Je hebt waarschijnlijk op verschillende foto's al gezien dat mensen hun viervoeter meenemen naar het stembureau, maar eigenlijk mag dat helemaal niet. Huisdieren moeten in principe buiten blijven, al zijn er locaties die een uitzondering maken. Mensen die een hulphond hebben, mogen uiteraard altijd hun hond mee naar binnen nemen.
Tot nu toe op veel plekken droog, maar dat verandert komende uren
Hondenweer is tot nu toe uitgebleven op deze verkiezingsdag. Toch gaat het de komende uren op steeds meer plekken in het land regenen. Vooral in het westen van het land valt neerslag. In het oosten blijft het tot in de avond droog.
Nog lang niet iedereen is eruit
Veel mensen die nog willen stemmen lijken nog te twijfelen op wie ze dat gaan doen. StemWijzer is voor 13.00 uur al meer dan een half miljoen keer ingevuld, zegt een woordvoerder. Ook op Kieskompas is het druk. Daar hebben woensdagochtend ruim 200.000 mensen stemadvies gevraagd. "Traditioneel gezien zijn vandaag en de dag voor de verkiezingen de drukste dagen", zegt een woordvoerder.
Als jij er ook nog niet uit bent op wie je gaat stemmen, dan kan je onze kieswijzer hier invullen.
Gevangenen konden in Limburg zelf stemmen
Gedetineerden moeten vaak iemand machtigen om voor hen te stemmen, maar in de gevangenis van het Limburgse Evertsoord konden ze dat vanmorgen zélf doen. Ze mochten hun stem uitbrengen in het Bajescafé Onze Lieve Vrouwe. Opmerkelijk was dat daar ook niet-gedetineerden konden stemmen. De twee groepen werden wel gescheiden gehouden, waardoor de gevangenen soms even moesten wachten. In totaal stemden volgens een woordvoerder dertig tot veertig mensen die vastzitten.
Opkomst tot nu toe vrijwel gelijk aan 2023
De landelijke opkomst was tot 13.45 uur 27 procent, meldt de NOS op basis van informatie van Ipsos I&O. Bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen (2023) had rond dat tijdstip 28 procent van de kiesgerechtigden gestemd. Daarmee ligt de opkomst op dit moment slechts een fractie lager dan twee jaar geleden.
Lange rij voor het Anne Frankhuis om te stemmen
Voor het Anne Frankhuis in Amsterdam staat een lange rij tot aan de Westerkerk, omdat mensen in het museum willen stemmen. Ze kunnen ook in de Westerkerk terecht, maar willen graag in het Anne Frankhuis stemmen, zegt een woordvoerder. Kiezers kunnen het museum woensdag gratis bezoeken.
Wie is straks als eerste klaar met tellen?
Wanneer de stembureaus om 21.00 uur sluiten, barst de strijd los wie er als eerste klaar is met het tellen van de stemmen en een uitslag kan delen. Traditiegetrouw gaat die strijd tussen de drie kleinste gemeenten van Nederland: Schiermonnikoog, Vlieland en Rozendaal. Medewerkers maken zich klaar om vanavond in razend tempo de stemmen te tellen.
Vooral Schiermonnikoog heeft een reputatie hoog te houden: de afgelopen tien jaar was de gemeente bij alle verkiezingen het snelst. Volgens burgemeester Ineke van Gent komt dat door de goedgetrainde tellers die een speciaal systeem hebben opgesteld. "Er zijn tellers, vouwers en vrijwilligers die stapeltjes van de stembiljetten maken", zei ze daarover tegen RTV Noord. "Onze vrijwilligers liggen overal in het stemlokaal op de grond en dat ziet er heel bijzonder uit."
Op Vlieland worden rijdende tafels gebruikt, die volgens een verslaggever van Omrop Fryslân erg handig zijn bij het tellen van de stemmen. Op Vlieland stemden twee jaar geleden 933 mensen bij de Tweede Kamerverkiezingen, op Schiermonnikoog 967 en in Rozendaal 1.249.
Kwart tot derde van kiezers in grote steden heeft gestemd
In de vier grootste gemeenten heeft tot nu toe ongeveer een kwart tot een derde van de kiesgerechtigden gestemd. In Utrecht is het opkomstpercentage rond 13.00 uur het hoogst: 34 procent, meldt de gemeente.
Amsterdam meldt dat rond 13.00 uur 27,6 procent van de kiezers had gestemd. In Den Haag is rond die tijd precies hetzelfde percentage kiesgerechtigden komen opdagen. In Rotterdam gingen tot dusver iets minder mensen naar de stembus: rond 13.00 uur ging het om 24,8 procent.
Andere grote gemeenten hebben vergelijkbare opkomstpercentages. In Groningen stond de teller rond 13.00 uur op 31,7 procent. In Eindhoven op 28,8 procent.
CDA'er trekt PVV-posters van borden
In Overijssel is een CDA'er betrapt terwijl hij verkiezingsposters van de PVV verwijderde. Couzijn Bos geeft zijn daad toe in gesprek met Tubantia. "Ik ruim rotzooi op", zegt hij. Het verwijderen of bekladden van verkiezingsposters is strafbaar, maar het is nog niet bekend wat voor gevolgen dit heeft voor Bos.
Rustig bij stembureaus op stations na drukke ochtend
Na de ochtendspits is het rustiger geworden bij stembureaus op stations, meldt de NS. Op station Utrecht Centraal hebben tot nu toe al zo'n 2.500 mensen hun stembiljet ingeleverd bij een van de drie stemlocaties. Op Den Haag Centraal zagen medewerkers ongeveer 1.000 tot 1.500 mensen langskomen. In Amsterdam ging een kleine 500 mensen naar de stemlocaties op het centraal station.
Momenteel is er vanwege de lunchpauze weer een "kleine piek" te zien van mensen die willen stemmen. Verder blijft het wat rustiger, zegt de woordvoerder.
Op Schiermonnikoog al bijna 74 procent opkomst voor verkiezingen
Op Schiermonnikoog was de opkomst rond 12.45 uur al bijna 74 procent, meldt een woordvoerder. Het uiteindelijke opkomstpercentage komt doorgaans boven de 100 procent uit, doordat er ook mensen stemmen die op het eiland verblijven voor bijvoorbeeld een vakantie.
De gemeente Schiermonnikoog heeft op dit moment 792 kiesgerechtigden. Volgens de gemeentewoordvoerder was het vanochtend al "gigadruk" bij het stembureau op het eiland.
Ben je kwijt waar je ook alweer kunt stemmen? Op deze kaart kun je precies zien op welke locaties in jouw buurt je je stem kunt uitbrengen.
Demissionair premier Dick Schoof bleef na het uitbrengen van zijn stem even hangen om te lunchen en te praten met inwoners van de Schilderswijk in Den Haag.
50PLUS-leider Jan Struijs stemt in Hellevoetsluis. De partij kwam jarenlang vooral in het nieuws vanwege interne ruzies. Twee jaar geleden werden mede daardoor geen zetels behaald. Maar daar zou vandaag verandering in kunnen komen, want volgens de peilingen kan 50PLUS op een paar zetels rekenen.
Het is maar goed dat bestuurders bij deze drive-through in Almere even stil mogen staan terwijl ze hun stem uitbrengen, want het stembiljet neemt bijna de hele voorruit in beslag.
Omtzigt slaat uitslagenavond NSC over
Omtzigt laat de uitslagenavond van de NSC aan zich voorbijgaan. De partij komt vanavond samen in Amersfoort, maar de medeoprichter is daar dus niet aanwezig. Lijsttrekker Eddy van Hijum zal namens de partij reageren op de uitslag.
SP-leider Jimmy Dijk bracht woensdagochtend samen met zijn vrouw zijn stem uit in Groningen.
Drukte bij het kleinste stembureau, de woonkamer van Wim
Het was vanmorgen even druk in de woonkamer van Wim Westerhoff. Zijn huis in het Overijsselse Marle is het kleinste stembureau van Nederland. Rond 11.00 uur liep het volgens Westerhoff even storm. "Er zijn een man of negen binnen, maar er staat gelukkig niemand te wachten. Iedereen die wil krijgt een kopje koffie, daar rekent men ook op."
Drie verkiezingskandidaten gaan sowieso niet de Kamer in
Drie kandidaten die op het stembiljet staan, gaan sowieso niet de Tweede Kamer in. Ze worden namelijk burgemeester. Het was alleen te laat om hun namen van het stembiljet te halen. Mochten ze wel verkozen worden, dan kunnen ze afzien van hun zetel.
Het gaat om Nathanaël Middelkoop (plek 4 van de SGP), Fleur Gräper (plek 46 van D66) en Agnes Jongerius (plek 76 van GroenLinks-PvdA). Middelkoop wordt de burgemeester van Katwijk, Gräper van Tilburg en Jongerius van de Utrechtse gemeente Oudewater.
Lezersvraag: Heeft de koning stemrecht?
Op ons reactieplatform komt een leuke vraag binnen: mag koning Willem-Alexander ook stemmen? Het antwoord: hij mág zeker stemmen, want hij heeft net als alle Nederlandse volwassenen gewoon stemrecht. Maar hij doet het niet, omdat hij onpartijdig is.
"Aangezien stemmen in Nederland geheim is, zou dit kunnen leiden tot speculaties op welke partij de koning stemt", valt te lezen op de site van het Koninklijk Huis. Als er geen stemgeheim was of als de koning alsnog zou moeten stemmen, zou hij een blanco stem uitbrengen.
Ook koningin Máxima, kroonprinses Amalia en prinses Beatrix maken geen gebruik van hun stemrecht, hoewel ze dat wel hebben. Datzelfde geldt voor de prinsessen Alexia en Ariane.
Kijk eens wie we daar hebben: ook premier Dick Schoof brengt zijn stem uit. Hij doet dat in theater De Vaillant in Den Haag.
Als we inzoomen op de foto kunnen we ontwaren dat Schoof in ieder geval niet op De Linie, NL Plan of Ellect (de nummers 24, 25 en 26 op de partijenlijst) heeft gestemd.
Yesilgöz bracht net als twee jaar geleden haar hond mee bij het uitbrengen van haar stem. Moos, zoals de viervoeter heet, ging er vandoor met een plopkap van RTL Boulevard. De VVD-leider doet zo te zien alles om de plopkap te heroveren op haar huisdier en terug te geven aan de verslaggever.
VVD-lijsttrekker Dilan Yesilgöz brengt haar stem uit in Amsterdam. De VVD had het lang zwaar in deze campagne, maar krabbelde de laatste dagen weer op in de peilingen. De liberalen kregen 24 zetels bij de vorige verkiezingen, de eerste na het tijdperk van Mark Rutte als premier.
DENK-lijsttrekker Stephan van Baarle brengt zijn stem uit in Verzamelgebouw 't Klooster in Rotterdam. Op de locatie aan het Afrikaanderplein in Rotterdam-Zuid worden normaal gesproken culturele activiteiten georganiseerd.
Bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen haalde alleen Daniëlle Hirsch van GroenLinks-PvdA een zetel door voorkeurstemmen. De partij haalde 25 zetels, maar Hirsch stond op plek 27 en kreeg door de voorkeurstemmen een zetel in de Tweede Kamer.
Stemmen op een vrouw
Tijdens deze verkiezingen wordt er ook weer campagne gevoerd om op een vrouw te stemmen. Vrouwen zijn namelijk nog steeds ondervertegenwoordigd in de Tweede Kamer. "Stem niet op de eerste vrouw die op de lijst staat als je meer vrouwen in de Kamer wil hebben", legt politicoloog Zahra Runderkamp uit.
Volgens haar is het belangrijk om te kijken naar de laatste peilingen en te stemmen op een vrouw die er nét buiten valt. Vrouwen die bovenaan de lijst staan worden "in principe toch wel gekozen". Een grotere vertegenwoordiging van vrouwen zorgt ervoor dat ze meer onderwerpen ter sprake kunnen brengen die voor vrouwen belangrijk zijn.
Veel vroege stemmers in Utrecht
Enkele gemeenten delen hun eerste opkomstcijfers. In Utrecht heeft ruim 18 procent van de kiesgerechtigden al een stem uitgebracht. In Groningen stemde ruim 15 procent. In Eindhoven ging het rond 10.30 uur om zo'n 14,5 procent, in Den Haag om ruim 13 procent en in onder meer Rotterdam, Tilburg en Nijmegen ging tot dusver ruim 12 procent stemmen.
In heel Nederland had rond 10.30 uur zo'n 12 procent van de kiezers gestemd. Dat is minder dan twee jaar geleden, toen rond hetzelfde tijdstip 14 procent van de kiesgerechtigden het stembiljet had ingeleverd. Uiteindelijk was de opkomst in 2023 77,7 procent, oftewel ongeveer 10,5 miljoen mensen.
BBB-lijsttrekker Caroline van der Plas brengt haar stem uit in het supportershome van Go Ahead Eagles in Deventer. De BBB lijkt ten opzichte van twee jaar geleden flink in te leveren. Toen haalde de partij acht zetels en ging ze meeregeren. Of dat dit keer opnieuw gebeurt is zeer de vraag, want volgens de peilingen houdt de partij twee of drie zetels over.
Net als Bontenbal stemt JA21-lijsttrekker Joost Eerdmans in Rotterdam. Zijn partij ligt op koers om het een stuk beter te doen dan twee jaar geleden, toen JA21 één zetel veroverde. De stijging in de peilingen lijkt mede te danken aan de bij kiezers populaire Ingrid Coenradie, die de overstap maakte van de PVV en op plek drie van de lijst staat.
Mag je een stemfie maken?
Je ziet het Laurens Dassen hieronder doen, maar we kregen van meerdere lezers de vraag of je een stemfie (een foto van jezelf in het stemhokje) mag nemen. Dat is toegestaan, maar je mag níét het stemgeheim van anderen in gevaar brengen. Zorg er dus altijd voor dat er geen andere mensen op je foto te zien zijn. Ook mag je andere mensen niet storen of hinderen met je stemfie.
Ook Laurens Dassen stemt in Den Haag, in poppodium Paard. De Volt-lijsttrekker maakt een stemfie in het hokje.
Veel mensen willen stemmen op stations tijdens ochtendspits
Het was letterlijk en figuurlijk spits bij de stembureaus op stations. Veel mensen kwamen op weg naar hun werk langs een stembureau. "In veel steden zijn vanmorgen al enkele honderden mensen langs geweest op het station", schat een NS-woordvoerder.
In Den Haag was het met vlagen erg druk, vertellen medewerkers op het station. Daar hebben al bijna duizend stemmers gestemd. In Roermond, Eindhoven en Breda zagen medewerkers een paar honderd mensen die gingen stemmen.
Nu de ochtendspits voorbij is, wordt het wat rustiger op de stations, ziet de woordvoerder.
PVV-leider Geert Wilders brengt zijn stem uit in het stadhuis van Den Haag. Twee jaar geleden werd zijn partij met afstand de grootste met 37 zetels. Ook nu heeft de PVV kans om de grootste te worden, al levert de partij volgens de peilingen wel flink in ten opzichte van 2023.
Stembureau in Zaandam later geopend vanwege gesloten hek
Het stembureau bij buurtcentrum De Zeskanter in Zaandam ging zo'n veertig minuten later open dan gepland. Het hek van het buurtcentrum zat nog dicht, en de persoon met de sleutel was niet bereikbaar. Het stembureau had om 7.30 uur open moeten gaan.
"Zo'n tien wachtende stemmers werden doorverwezen naar omliggende stembureaus. Zij hadden alle begrip voor de situatie", zei een woordvoerder van de gemeente. "Het hek ging iets voor 8 uur open, waarna nog even de tijd nodig was om alles gereed te maken. De eerste stemmen konden om 10 over 8 worden uitgebracht."
Frans Timmermans is trots op zijn Limburgse roots en stemt in Maastricht, in buurtcentrum Sint Pieter om precies te zijn. GroenLinks-PvdA gaat in de peilingen nek aan nek met de PVV als grootste partij. Twee jaar geleden behaalde de gecombineerde lijst van GroenLinks en PvdA 25 zetels, en daar zouden ze volgens de peilingen ook nu (ongeveer) op uitkomen.
Potlood, pen of lippenstift: zolang het vakje maar rood is
We stemmen altijd met rood, omdat dit een zogenoemde signaalkleur is. Die is makkelijk te herkennen en te vinden op een stembiljet. Dat staat vast in de Kieswet. Maar waarmee we stemmen maakt niet uit. Je hoeft dus niet per se met een rood potlood te stemmen. Een rode pen en zelfs rode lippenstift mogen ook, zolang er maar één stemvakje rood ingekleurd is.
D66-lijsttrekker Rob Jetten stemt ook in Den Haag, in wijkgebouw Het Klokhuis.
Onder Jetten heeft D66 het momentum te pakken in de peilingen. Twee jaar geleden haalde de partij negen zetels binnen, maar na een inhaalslag maakt ze nu kans om de grootste partij te worden.
SGP-voorman Chris Stoffer gooit samen met zijn vrouw het stembiljet in de bus in basisschool Boaz-Jachin in Elspeet.
De SGP is de regelmaat zelve bij Tweede Kamerverkiezingen. De partij haalt al honderd jaar twee of drie zetels binnen en lijkt daar dit keer opnieuw op te kunnen rekenen.
CDA-leider Henri Bontenbal stemt in de Johanneskerk in zijn woonplaats Rotterdam.
De christendemocraten behaalden twee jaar geleden hun slechtste resultaat ooit: vijf zetels. Maar onder Bontenbal vond er een ommekeer plaats. De partij zakte in de laatste peilingen weer een beetje weg, maar zal alsnog een veel beter resultaat behalen dan in 2023.
Ook NSC-lijsttrekker Eddy van Hijum gooit zijn stem in de bus. Hij doet dat in ontmoetingsplaats Het Trefpunt in Laag Zuthem. Het is de tweede verkiezing waaraan NSC als partij meedoet, en de eerste zonder oprichter Pieter Omtzigt.
De twintig zetels van twee jaar geleden gaat NSC niet halen. Sterker nog: de partij peilde lang op nul zetels, al stond ze in de laatste peilingen op één. Dat zou betekenen dat Van Hijum in zijn eentje in de Kamer overblijft namens NSC.
ChristenUnie-lijsttrekker Mirjam Bikker brengt haar stem uit in basisschool Het Schateiland in Gouda.
FVD-lijsttrekker Lidewij de Vos brengt haar stem uit in het Tweede Kamergebouw. De 28-jarige De Vos nam het partijleiderschap in september over van oprichter Thierry Baudet. Baudet staat nog wel op plek 2 van de lijst.
Forum voor Democratie behaalde twee jaar geleden drie zetels in de Kamer, maar ligt volgens de peilingen op koers om het dit keer beter te doen. FVD wordt wel door veel andere partijen uitgesloten om mee te regeren.
PvdD-lijsttrekker Esther Ouwehand heeft haar stem uitgebracht op station Den Haag Centraal. De Partij voor de Dieren behaalde twee jaar geleden drie zetels.
Dit keer verliep de campagne onrustig. Zo splitste een deel van de partij zich af om verder te gaan als Vrede voor de Dieren. Vorige week zegde bovendien medeoprichter en senator Niko Koffeman zijn lidmaatschap op, omdat hij vindt dat de partij zich tegenwoordig te veel op "mensenonderwerpen" richt.
Meer partijen, maar niet overal op het stembiljet
Bij de Tweede Kamerverkiezingen stonden 26 partijen op het stembiljet, waarvan er 15 voldoende stemmen kregen voor een zetel in de Tweede Kamer. Deze keer doen er 27 partijen mee.
Het kan zijn dat je niet alle 27 partijen terugvindt op het stembiljet. Dat komt doordat Nederland met een zogeheten kieskringenstelstel werkt. Nederland telt er twintig. Zo is Amsterdam een kieskring, maar ook Utrecht, Dordrecht en Bonaire. Achttien partijen doen mee in alle kieskringen.
Als je niet op een partij kan stemmen, komt dat doordat die partij niet genoeg ondersteuningsverklaring in jouw kieskring heeft ingeleverd bij de Kiesraad. Om als partij die niet in de Tweede Kamer zit mee te mogen doen aan de verkiezingen, moet je in elke kieskring dertig handtekeningen inleveren. De kieskring Bonaire is daarop de uitzondering, omdat in Caribisch Nederland minder mensen wonen. Daar zijn tien handtekeningen nodig.
Alle stembureaus moeten voor iedereen toegankelijk zijn. Zo moet er minstens één stemhokje zijn met een verlaagd schrijfblad (zoals links op de foto te zien is), voor mensen die in een rolstoel zitten.
Ook hangt er overal een vergrote kandidatenlijst voor mensen met een visuele beperking. En mensen met een lichamelijke beperking mogen voor praktische hulp iemand meenemen in het stemhokje.
Er gelden overigens wel minder strenge regels voor mobiele stembureaus en stembureaus op het station.
Wat moet je meenemen naar het stembureau?
Je moet je stempas en een identificatiebewijs meenemen. Dat mag een identiteitskaart, paspoort of rijbewijs zijn. Je identiteitsbewijs mag maximaal vijf jaar zijn verlopen op de dag van de verkiezingen. Is je identiteitsbewijs geldig tot 30 oktober 2020 of later? Dan zit je dus goed.
Alle stembureaus in Nederland staan duidelijk aangegeven.
Hoeveel stembureaus zijn er eigenlijk?
Je kunt vandaag op 10.023 plekken je stem uitbrengen. In veel gemeenten zijn er tientallen stembureaus, maar sommige Waddeneilanden kunnen het ook met één af. Dat is het geval op Schiermonnikoog en Vlieland. En ook de gemeente Rozendaal (Gelderland) heeft maar één stembureau.
Om die reden willen die drie gemeenten ook elk jaar als eerste klaar zijn met het tellen van de stemmen. Wie die strijd dit keer gaat winnen, weten we vanavond iets na 21.00 uur.
Alle stembureaus open
Het is 7.30 uur en dat betekent dat alle stembureaus in Nederland open zijn. De meeste zullen om 21.00 uur sluiten, al kunnen sommige dat ook eerder doen.
Om 21.00 uur mogen mogen alleen kiezers die aanwezig zijn in een stemlokaal (of in de rij voor de ingang staan) nog hun stem uitbrengen. Ben je op dat tijdstip niet aanwezig bij een stemlokaal, dan ben je te laat.
Op veel stations kan ook al worden gestemd. Handig voor mensen die op weg zijn naar hun werk, zoals hier op Den Haag Centraal.
Jan Paternotte, de nummer twee op de lijst van D66, bracht ook zijn stem al uit in De Tuin van Kapitein Rommel in Castricum. Later vandaag zullen alle lijsttrekkers de revue passeren terwijl ze hun stem uitbrengen.
Waarom stemmen we op woensdag?
Vrijdag, zaterdag en zondag vallen altijd af om religieuze redenen. Maandag is onhandig, omdat de verkiezingsvoorbereidingen dan grotendeels in het weekend vallen. Woensdag daarentegen is wel praktisch, omdat basisscholen die dag het minst worden belast. Veel stemlokalen zitten namelijk in basisscholen.
In Castricum kon tussen middernacht en 1.00 uur worden gestemd in de Tuin van Kapitein Rommel aan de Stationsweg.
Veel animo voor nachtelijk stemmen in studentencafé
In het studentencafé Het Vliegende Paard in Zwolle konden mensen in de nacht van dinsdag op woensdag van 0.00 tot 1.30 uur hun stem al uitbrengen. Volgens burgemeester Peter Snijders was er veel animo om te stemmen in het café. Zo'n 250 mensen zouden hebben gestemd. Met name jongeren kwamen op het stembureau af, waarbij ze het stemmen combineerden met een bezoek aan het café.
Het was niet de eerste keer dat er in Het Vliegende Paard gestemd kon worden. Bij de verkiezingen van twee jaar geleden kon het ook. "De exacte cijfers kan ik nog niet geven, maar er was nu nog meer belangstelling", laat Snijders weten. "Er was een lange rij, al vanaf half 12."
Grote opkomst bij stemevenement met Marcouch in Arnhem
Het evenement De Nachtelijke Stem in Museum Arnhem heeft meer belangstellenden getrokken dan verwacht. "Het ging fantastisch. We hadden 150 jongeren verwacht en er kwamen er zo'n 700", zei burgemeester Ahmed Marcouch van Arnhem voorafgaand aan de opening van de stembus in het museum.
Het evenement ging om 21.30 uur van start met onder meer workshops over de verkiezingen. Daarna ging Marcouch in gesprek met jongeren over thema's die voor hen belangrijk zijn. De stembus in het museum was open van middernacht tot 2.00 uur. Ook Marcouch bracht zijn stem uit, samen met een evacuee van de Tweede Wereldoorlog en een jongere.
Verkiezingen verlopen naar verwachting regenachtig
Houd rekening met regenachtige verkiezingen vandaag. In de ochtend zijn er vooral in het noorden buien, met een vrij krachtige wind in de kustgebieden, zegt Weerplaza. Rond het middaguur is het ongeveer 12 graden.
In de middag trekt vanuit het westen een groter gebied met regen het land binnen. Het westen krijgt de hele middag regen, terwijl het oosten mogelijk pas in de avond buien krijgt. 's Avonds draait de wind naar het westen en trekt de regen weg via het oosten. Hierna wordt het grotendeels droog met temperaturen rond 8 graden. Het is dus handig om de regenradar te bekijken wanneer je naar de stembus vertrekt.
Eerste stembureau geopend op station Winterswijk
Vanaf 5.00 uur is het stembureau op het station van Winterswijk open. Ook op andere stations openen de stembureaus al vroeg. Zo kan je op station Breda vanaf 5.15 uur je stem uitbrengen en vanaf 5.30 uur in Zwijndrecht.
Vroege vogels 's nachts welkom in verschillende stembureaus
De eerste stembureaus zijn zojuist opengegaan. Mensen die als eerste willen stemmen voor de Tweede Kamerverkiezingen kunnen terecht in onder meer Castricum, Zwolle en Arnhem. De burgemeesters van deze plaatsen kleuren als eerste een bolletje rood op het stembiljet.
In Castricum kan tussen middernacht en 1.00 uur worden gestemd in de Tuin van Kapitein Rommel aan de Stationsweg. In Zwolle kan dat tot 1.30 uur in studentencafé Het Vliegende Paard. Het college van Zwolle was al wat eerder aanwezig in de kroeg om te helpen achter de bar. In Arnhem opende het Museum Arnhem al eerder zijn deuren: daar kan tot 2.00 uur worden gestemd.
Goedemorgen en welkom terug in dit liveblog. Hier kun je teruglezen wat er dinsdag allemaal gebeurd is.
Source: Nu.nl algemeen