Hamas beheerst Gaza al bijna twintig jaar. Maar hoe lang zal dat nog zo blijven? De eerste maatregelen uit Trumps 20-puntenplan voor een wapenstilstand tussen Hamas en Israël zijn in werking gesteld, en dat plan stelt dat Hamas geen rol meer mag vervullen in Gaza. Wat betekent dat precies? Maar hoe is Hamas wigenlijk aan de macht gekomen?
Twee jaar na de bloedige terreuraanslag zijn de laatste nog levende Israëlische gijzelaars vrijgelaten. Iedereen volgt het, onder toeziend oog van Hamas-strijders? De vrijlating maakt deel uit van een groter akkoord: het 20-puntenplan van de Amerikaanse president Trump. Zodra de gijzelaars terug zijn, vertrekken bussen en ambulances om ongeveer 2000 Palestijnen op te halen die vrijkomen. Het plan zegt ook dat Hamas geen rol meer mag spelen in Gaza en dat alle militaire infrastructuur vernietigd moet worden,
We hear Hamas and their supporters attempting to draw a moral equivalence between hostages stolen, some in their pyjamas from their beds, and Hamas terrorists convicted of mass murder or detained in the process of planning mass murder.
It’s a lie, of course. Hamas kidnapped 251… pic.twitter.com/yuo5rXZuPY
President Trump targeted Hamas for allegedly failing to return the bodies of dead Israeli hostages as promised. pic.twitter.com/seWCBTcnfk
Hoe ontstond Hamas? Oprichter Sheikh Ahmad Yassin vluchtte in 1948 naar Gaza en raakte later verlamd. In Egypte raakte hij betrokken bij de Moslimbroederschap en richtte later in Gaza een Palestijnse tak op met scholen, moskeeën en ziekenhuizen. Israël, dat vooral de PLO wilde tegenwerken, steunde eerst sommige islamitische organisaties; soms wordt zelfs gezegd dat Israël indirect aan de wieg van Hamas stond. Eind jaren ’60 brak een grote opstand uit; geweld escaleerde en Yassin richtte Hamas op, dat bereid was tot grof geweld en het idee van “heilige oorlog” verkondigde. Israël stopte zijn steun en bestempelden VS en later EU Hamas als terreurorganisatie. Yassin wilde een Palestijnse staat over heel Palestina; in 2004 werd hij door Israël gedood.
Jaren later won Hamas onverwacht de Palestijnse verkiezingen en versloeg Fatah in een gewelddadige machtsstrijd, waarna Hamas sinds 2007 Gaza bestuurt. Hamas bestaat uit een politieke tak, de gewapende Al-Qassam Brigades en sociale diensten (scholen, ziekenhuizen, liefdadigheid). Onder hun bewind verstrakten veel islamitische regels en werden vrijheden beperkt; oppositie werd onderdrukt en geweld tussen Hamas en Israël eiste duizenden levens. Israël trok formeel zijn troepen terug maar controleert grenzen, luchtruim en toevoer, waardoor Gaza feitelijk gevangen blijft. Ondanks blokkades kreeg Hamas wapens via landen als Iran en Hezbollah en via tunnels vanuit Egypte.
Onder de Gazaanse bevolking is steun verdeeld; een peiling uit 2022 noemde circa 38% steun voor Hamas als geheel. In 2017 formuleerde Hamas een nieuw handvest dat beperkte zelfbestuur in Gaza en de Westelijke Jordaanoever accepteert, maar officieel Israël niet erkent — dat bracht geen vrede. Daarna pleegde Hamas samen met andere groepen een massale aanval op Israëlische doelen: bijna 1200 doden en meer dan 250 gegijzelden, de grootste aanval in 50 jaar. Hoe dit kon gebeuren ondanks strikte bewaking blijft onduidelijk. De nasleep bracht intens leed in Gaza; sommige Israëlische mensenrechtenorganisaties spreken van genocide.
Nu heeft Israël opnieuw tactisch toegeslagen: een akkoord leidde tot vrijlating van alle 20 nog levende Israëlische gijzelaars in ruil voor bijna 2000 Palestijnse gevangenen. Toch blijft de situatie fragiel: er wordt nog geschoten, niet alle lichamen zijn teruggegeven, en Hamas executeert vermeende collaborateurs. Buitenstaanders proberen Hamas verder te verzwakken en veel kopstukken en strijders zijn gedood.
Is dit het definitieve einde van Hamas? Organisatorisch kan de terreurorganisatie worden uitgehold, maar de ideeën en motieven die het steun geven lijken in stand te blijven zolang de Palestijnse kwestie niet is opgelost. Die kwestie staat nuinternationaal hoog op de agenda.
Hamas attacks Israeli forces, IDF strikes back in Gaza (@ FoxNews on YT 201025-screendhot)
Source: Fok frontpage