Dat sporten en bewegen gezond zijn, dat weten we wel. Maar hoe dat tijdens een zwangerschap zit, is voor veel mensen helemaal niet duidelijk. Vrouwen die zwanger worden, gaan een stuk minder bewegen. Een gemiste kans, vindt het Mulier Instituut, dat onderzoek doet op het gebied van sport.
Natuurlijk zijn er bij een zwangerschap vaak lichamelijke veranderingen of klachten waardoor sporten lastiger wordt. Maar uit veel onderzoeken blijkt dat sporten en bewegen tijdens de zwangerschap juist grote gezondheidsvoordelen hebben. Die kennis komt te weinig bij de vrouwen zelf terecht.
"Zelfs op overheidswebsites wordt aangeraden om het rustig aan te doen als je zwanger bent", vertelt onderzoeker Janne van der Heijden, die bij het Mulier Instituut onderzoek deed naar sporten en bewegen tijdens de zwangerschap. "Natuurlijk is het een lastige periode, met allerlei fysieke ongemakken. Maar dat je altijd rustig aan moet doen, is achterhaald."
Het instituut komt voor het eerst met cijfers over de sportdeelname van zwangere vrouwen in Nederland. Wie zwanger wordt, gaat over het algemeen minder sporten. Een derde van de zwangere vrouwen voldoet aan de beweegrichtlijn, bij niet-zwangere vrouwen is dat ongeveer de helft.
Nederland heeft geen aparte beweegrichtlijn voor zwangere vrouwen. De Wereldgezondheidsorganisatie en een paar afzonderlijke landen hebben die wel, maar die wijkt nauwelijks af van de algemene richtlijn. Net als voor iedereen is het advies om 150 tot 300 minuten per week te bewegen. Er worden wel wat bekkenbodemoefeningen aan toegevoegd.
"Voor zwangere vrouwen zijn daarnaast meer specifieke adviezen nodig", zegt Van der Heijden. "Waar moet je rekening mee houden? Welke oefeningen zijn juist wel of juist niet goed als je zwanger bent? Wat doe je als je het eerste trimester heel ziek bent geweest en dan het bewegen weer wil oppakken? Ook zorgprofessionals en de omgeving weten dat niet goed."
Vrouwen ervaren een gebrek aan betrouwbare informatie hierover. Ze weten niet goed wat veilig is en wat niet. Er heerst een angst dat sporten schadelijk kan zijn voor de baby, ook bij de omgeving.
Dat is ook niet zo gek, want lange tijd was het devies om vooral rustig en voorzichtig te doen bij een zwangerschap. Van totale bedrust in de 18e en 19e eeuw (men was bang dat anders je baarmoeder zou verschuiven), ging dat in de vorige eeuw langzaam richting rustig bewegen: wandelen of tuinieren mocht nog wel. Halverwege de jaren 80 werden zwangere vrouwen voor het eerst voorzichtig aangemoedigd om te bewegen.
Pas deze eeuw sloeg het denken echt om en werden zwangeren meer gestimuleerd om te bewegen. Ook is er meer onderzoek gedaan naar de effecten ervan.
Wandelen, fietsen, dansen, kracht- en rekoefeningen, zwemmen, hardlopen, pilates: allemaal is het bewezen veilig en voordelig. Het kan in principe op elk niveau, al is dat wel afhankelijk van je beweeggedrag voordat je zwanger werd. Sporten die worden afgeraden zijn vooral contactsporten, maar dan met name omdat je kans loopt om te vallen of een klap te krijgen.
Veel wetenschappelijk onderzoek wijst op positieve gezondheidseffecten van bewegen en sporten tijdens de zwangerschap. Mensen die voldoende bewegen, hebben minder bekken- en rugklachten en minder risico op zwangerschapsdiabetes. Ook melden ze minder vermoeidheid en betere slaap.
Bovendien kan voldoende beweging zorgen voor een beter verloop van de bevalling en sneller herstel daarvan. Maar ook de baby krijgt er een betere conditie van en komt vaker met een gezond gewicht ter wereld.
De kennis is er dus, maar aan de vertaling naar de praktijk ontbreekt nog van alles. Het Mulier Instituut pleit daarom in elk geval voor een gerichte beweegrichtlijn. "Maak zwangere vrouwen een aparte doelgroep", zegt Van der Heijden, "de informatie is beschikbaar."
Binnenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws