De Oekraïense president Volodomyr Zelensky gaat vrijdag op bezoek bij de Amerikaanse president Donald Trump om te praten over luchtverdediging en langeafstandsaanvallen. Oekraïne hoopt namelijk op de levering van Amerikaanse Tomahawks, kruisraketten. Dat lijkt niet realistisch, maar Trump is onvoorspelbaar.
De regering-Trump laat sinds een aantal weken blijken dat de levering van zogeheten Tomahawks aan Oekraïne niet onbespreekbaar is. Begin deze maand zei de president dat hij "een soort van beslissing" had genomen, maar eerst moest weten wat Oekraïne van plan is met de kruisraketten met een bereik van 2.500 kilometer.
Zelensky heeft Trump beloofd alleen militaire doelen in Rusland onder vuur te nemen, zei hij deze week tegen Fox. Ook zou hij Trump hebben laten weten hoeveel raketten Oekraïne ongeveer nodig heeft.
Steeds meer seinen lijken dus op groen te staan voor de levering van Tomahawks aan Oekraïne. Maar volgens experts zitten er veel haken en ogen aan dit plan.
De raketten worden meestal afgevuurd vanaf een marineschip of vanuit een onderzeeboot. En niet alle bommenwerpers zijn ervoor geschikt. Maar Oekraïne heeft geen marine van betekenis en ook niet de meest geschikte vliegtuigen, zegt defensie-expert Patrick Bolder. Er bestaan weliswaar afvuursystemen op wielen (zoals te zien is op de afbeelding hieronder), maar die zijn schaars.
Zelfs als Oekraïne de beschikking over Tomahawks krijgt zullen militairen eerst moeten worden getraind in het gebruik ervan, vult expert Jean Yves Ndzana Ndzana aan. Hij wijst er verder op dat bij zulke wapensystemen meestal Amerikaanse toestemming en inlichtingen nodig zijn voor lanceringen.
"Gesprekken over de levering van Tomahawks lijken daarom vooral bedoeld om Rusland onder druk te zetten", zegt Bolder. Ook Trump zelf hintte daar deze week op. "Misschien moet ik president Vladimir Poetin wel vertellen dat we Oekraïne van raketten kunnen voorzien", zei hij zondag tegen verslaggevers aan boord van Air Force One. "Dat zou een stap vooruit zijn voor Oekraïne."
Defensie-expert Peter Wijninga rekent nog niet op harde toezeggingen van Trump aan Zelensky over de levering van de raketten. Hij verwacht dat de Amerikaanse president zijn dreigement eerst zal herhalen om de reactie van Poetin te peilen.
Toch zijn er redenen om aan te nemen dat de VS wel degelijk overweegt Tomahawks naar Oekraïne te sturen, zegt hoogleraar Frans Osinga. "We weten inmiddels dat een hoge Oekraïense delegatie een bezoek heeft gebracht aan de fabrikant van de raketten. Dat doe je niet zomaar."
Er zouden ook gesprekken zijn gevoerd over specifieke versies en aantallen van de Tomahawk. En een Oekraïense topfunctionaris zei donderdag tegen persbureau AFP dat Zelensky zelf inmiddels ook heeft overlegd met wapenfabrikanten wanneer de leveringen zouden kunnen beginnen als de VS akkoord gaat.
Dat wijst er volgens Ndzana Ndzana op dat de VS mogelijk kiest voor een "gecontroleerde escalatie". Dat wil zeggen dat de Amerikanen Oekraïne met een beperkt aantal Tomahawks in staat willen stellen bepaalde doelen aan te vallen.
Zo moet Rusland een voorproefje krijgen wat hen mogelijk te wachten staat. Bolder, Ndzana Ndzana en Osinga stellen dat Oekraïne bijvoorbeeld de Russische energie-infrastructuur verder kan beschadigen, zonder het helemaal lam te leggen.
Dat het de VS menens is, blijkt volgens Wijninga en Ndzana Ndzana ook uit de Russische reactie op de gesprekken over Tomahawks. Moskou heeft de afgelopen 2,5 jaar weliswaar steeds afkeurend gereageerd op de levering van westerse wapens, maar nooit zo snel en zo uitgebreid als bij de Tomahawks. Poetin spreekt donderdag nog met Trump
"De Russen hebben echt wel vrees voor dit wapen", zegt Bolder. Wat de raket voor Oekraïne kan betekenen, zie je in de video onder dit artikel.
Tenslotte speelt de onvoorspelbaarheid van Trump een rol, stellen de experts. "Hij kan de buitenlandpolitiek heel persoonlijk maken", zegt Ndzana Ndzana. "Trump is inmiddels zó teleurgesteld in Poetin dat hij er alleen daarom al voor kan kiezen de Tomahawks toch naar Oekraïne te sturen."
"In feite is Trump voor schut gezet en daar lijkt hij nu genoeg van te hebben", vult Wijninga aan. Hij ziet een grotere "actiebereidheid" bij de Amerikaanse president en wijst erop dat Trump er onlangs ook niet voor terugdeinsde om de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en Hamas onder druk te zetten voor een akkoord over Gaza.
De draai van Trump kan volgens Wijninga weleens de gamechanger worden in de oorlog in Oekraïne. Niet de Tomahawks. "Alleen al door leveringen te overwegen laat Trump zien dat hij definitief is opgeschoven richting Zelensky."
Source: Nu.nl algemeen