De Belastingdienst gaat met programma's van Microsoft werken. Ondanks vele bezwaren ziet demissionair staatssecretaris Eugène Heijnen (Fiscaliteit) geen andere optie dan overstappen op de diensten van het Amerikaanse bedrijf.
Medewerkers van de Belastingdienst gaan voortaan werken met Microsoft 365. Daarin zitten onder meer programma's voor tekstverwerking (Word) en e-mail (Outlook). Volgens de staatssecretaris wordt op die manier de digitale werkplek voor medewerkers gemoderniseerd. Ook medewerkers van de Douane en de Dienst Toeslagen gaan over naar programma's van Microsoft.
De werkplekken bij de Belastingdienst worden sinds 2021 vernieuwd. De dienst stelde de overstap naar Microsoft 365 meermaals uit vanwege zorgen over geopolitieke risico's en de afhankelijkheid van Amerikaanse techbedrijven.
Volgens Heijnen heeft de Belastingdienst de afgelopen jaren gekeken naar Europese en nationale alternatieven. Maar de uitkomst daarvan is dat een overstap op Microsoft voorlopig "de enige realistische optie" is, zegt de staatssecretaris.
Een woordvoerder van Heijnen laat aan NU.nl weten dat de software van de Belastingdienst is verouderd en vervangen moet worden. "Op basis van zorgvuldige afwegingen en risicoanalyses is besloten de overstap naar Microsoft te maken", zegt hij.
Volgens hem gaat het vooral om de kantooromgeving die overgaat op de cloud. "Systemen waar fiscale informatie van Nederlanders in staat, blijven in Apeldoorn. Ook de belastingaangifte blijft via onze eigen infrastructuur verlopen."
In de afgelopen twintig jaar zijn Europeanen steeds afhankelijker geworden van Amerikaanse big tech. Sinds het begin van de tweede ambtstermijn van de Amerikaanse president Donald Trump zijn de zorgen over die afhankelijkheid toegenomen. Zeker omdat Trump de diensten kan gebruiken als drukmiddel om Europese sancties te voorkomen.
In een beslisnota aan de Tweede Kamer staat dat Microsoft mogelijk onder politieke druk gegevens moet delen. Ook zou het kunnen dat Microsoft zijn dienstverlening moet stopzetten.
Volgens ambtenaren zou dat wel gaan om een extreem geval. Microsoft bindt zich aan een zogenoemde inspanningsverlichting, staat in de nota. "Het bedrijf zal zich op alle mogelijke manieren tegen dergelijke politieke druk verzetten."
Dat de Belastingdienst overgaat op Microsoft 365 is een schande, zegt Bert Hubert. De onafhankelijk techexpert en voormalig AIVD-toezichthouder benadrukt dat de Belastingdienst met zeer gevoelige informatie werkt.
"Ze weten alles van iedereen", zegt Hubert. "Wat je verdient, hoeveel kinderen je hebt, of je ziek bent. Het is een van de heftigste gegevensverzamelingen van Nederland. En juist daarvoor kiest men nu voor een Amerikaanse cloudomgeving."
Volgens Hubert maakt het daarbij niet uit dat er gegevens en kopieën in Nederland bewaard blijven. "Zodra je met die gegevens in de Microsoft-diensten gaat werken, kan Microsoft erbij", zegt hij.
Dat staat overigens ook in de beslisnota aan de Kamer. "Mail en documenten, die in het door de Belastingdienst voorziene scenario in de public cloud verwerkt worden, kunnen wel fiscale en bijzondere persoonsgegevens ontvangen", schrijven de ambtenaren.
"Noodzakelijk bij dit scenario is wel dat er vertrouwen moet zijn in de leverancier. Daarom heeft de Belastingdienst gesprekken gevoerd met de leverancier over hoe dit scenario kan worden vormgegeven en hoe de risico's zo beheersbaar mogelijk zijn."
Staatssecretaris Heijnen zegt de toekomstige digitale onafhankelijkheid van de Nederlandse overheid te versterken. "Een overstap naar een Europese aanbieder, zodra deze een vergelijkbaar volwassenheidsniveau heeft, is hier een maatregel voor." Daarom blijft de Belastingdienst de initiatieven volgen.
Source: Nu.nl Tech